Son yıllarda bir kısım yanlı yazarlar Bryce-Toynbee’nin kitabının savaş zamanında Osmanlı İmparatorluğu ve müttefikleri aleyhine yanıltıcı bilgi verme kampanyasının bir parçası olduğunu iddia etmiş, Mavi Kitap’ın hiçbir akademik değeri olmadığını, sahte belgelere dayandığını ileri sürmüşlerdir. Ankara Üniversitesi Tarih Bölümü eski dekanlarından Enver Ziya Karal, kitabı “üzerinde durmaya değmeyecek” nitelikte “tek taraflı bir İngiliz propagandası” olarak bir kenara itmiştir.Türkiye’de Devlet Arşivleri eski genel müdürü İsmet Binark, “raporlarda sözde Ermeni katliamının kayıtları olarak sunulan olayların tamamı … İngilizlerin Doğu dosyalarından alman yanıltıcı bilgilerden ibarettir,” diye yazmıştır. Osmanlı İmparatorluğunda Ermenilere Yapılan Muamele adlı yayın, “Gerçekle ilgisi olmayan, yanlı, Ermeni fanatizmiyle yazılmış, dünya kamuoyunu yanıltan katliam hikayeleriyle süslenmiştir.”Mim Kemal Öke bu çalışmanın, “Ermeni destekçileri tarafından ikinci ve üçüncü elden toplanmış Ermeni kaynaklarına ve belgelerine dayan-dığını”, Toynbee’nin kaynaklarını belirtmeksizin ve kaynaklar arasında bir karşılaştırma yapmaksızın, atıfta bulunduğu tanıkların ad ve soyadlarını bildirmeden tüyler ürpertici katliam sahneleri uydur[duğunu]” söylemiştir. Ona göre Toynbee “sözümona katliamları sanki kendisi kurbanlardan biriymiş gibi en ince ayrıntısına kadar” anlatmıştır.Hatta Şinasi Orel şöyle bir iddiada bile bulunmuştur: “Bu dönemde Anadolu’nun her köşesinde Alman, Amerikalı, AvusturyalI ve İsviçreli misyonler ve hayır kurumlan mevcuttu; sadece bu bile Ermenilerin maruz kaldığı herhangi bir kötü muamelenin dünyaya anında yayımlanmasına yeterdi.”Sonyel’in buradan çıkarımına göre, ne böyle raporlar, ne de böyle bir “yayın” vardı.
Ne var ki, bu giriş yazımızda da belirttiğimiz gibi, Osmanlı İmparatorluğu’nda bulunan yabancı uyruklu kişiler Ermenilerin imhasıyla ilgili bilgiler vermişler ve bu bilgiler Osmanlı İmparatorluğunda Ermenilere Yapılan Muamele başlıklı çalışmanın temelini oluşturmuştur.
Kitaptan
İndirme bağlanısı tıkla
