Türkiye’nin Dış Borçlarının Analizi (1980–2012)

Türkiye'nin Dış Borcu

Gelişmekte olan ülkeler kalkınmaları için gerekli olan kaynakları toplamada sorunlar yaşamaktadır. Bu kaynakları toplamada eğer ülke içi kuruluşlara başvurulacaksa bankalar, varlıklı kişiler veya finansal kuruluşlardan borçlanılmaktadır. Ancak, devletin gereksinim duyduğu gelir ve tasarruf ihtiyacının iç kaynaklardan karşılanamaması veya iç kaynaklardan borçlanılması halinde bazı ekonomik dengesizliklerin ortaya çıkabilecek olması nedeniyle, dış borçlanma yoluna gidilmesi zorunluluğu ortaya çıkmaktadır. Bu ülkelerde üretim ve milli gelirin düşük olması ve milli gelire bağlı olarak tasarrufların ve yatırımların arzu edilen düzeyde gerçekleşmemesi, bu ülkelerin dışarıdan kaynak transfer etmelerine neden olmuştur. Türkiye de gelişmekte olan bir ülkedir ve dışarıdan kaynak transfer ederek dış borç yükü altına girmiştir. Kuruluş yıllarında izlenilen korumacı politikalar ve dış dünya ile günümüze göre nispeten daha az ilişki içerisinde bulunan Türkiye ilerleyen yıllarda bu politikalarını değiştirmiştir. Özellikle 24 Ocak 1980 ekonomik kararları ile dış dünyaya daha fazla entegre olmaya çalışan ve ekonomi politikalarını bu yönde değiştiren Türkiye, bu değişimin doğal bir sonucu olarak da dış finansman kaynaklarından faydalanma isteğini artırmıştır. Bu çalışmada Türkiye’de dış borçlanmanın tarihsel süreci incelenmiş ve Türkiye’nin dış borç göstergeleri üzerinden ülkenin gelişmişlik durumu analiz edilmiştir. Bu bağlamda dış borçlanmanın sınırını belirleyen faktörlerden özellikle dış borç servisi kapasitesi rasyoları kullanılarak Türkiye’nin dış borç analizi yapılmıştır. Sonuç olarak da Türkiye’nin dış borçlarının sürdürülebilirliği açısından istikrarlı olduğu gözlenmiştir.

2 Türkiye’de Dış Borçlanmanın Kronolojisi

Türkiye’nin borçlanmaya olan gereksiniminin giderek artması ve önceki borçların anapara ve faizlerinin ödenebilmesi için tekrardan borç alınması borç stokumuzun sürekli olarak artmasına sebep olmaktadır. Bu nedenle, hem dış borçların bugünkü durumunu sağlıklı şekilde analiz edebilmek hem de borçlanma politikalarını belirlemek için dış borçlarımızın tarihsel gelişimini de incelememiz gerekmektedir. Aşağıda 1980 öncesi ve sonrasından günümüze kadar olmak üzere iki dönem itibariyle dış borçlanmanın tarihsel gelişimi ortaya konmaya çalışılmıştır.

1. 1980 Öncesi Dış Borçlanma

2. 1980 ve Sonrası Dış Borçlanma

3. Dış Borçlanmanın Sınırını Belirleyen Faktörler

4. Dış Borç Servisi Kapasitesi

………………………

PDF Dosyasını Görmek İçin Tıklayınız

Abdullah Cinkara