İndirdiler Heletenin düzüne Kellesi yokkine bakam yüzüne Benden selam söylen Nukrak kızına Neneyle neneyle Iraz neneyle Çık dağlar başına bana eleyle. Nukrağı dersen de Ofunun dağı Derde derman derler kartalın yağı Ayağına düştüm Besninin beyi Neneyle neneyle Iraz neneyle Çık dağın başına ordan elelyle (Yaşar Kemal, İnce Memed C. 1, s. 206) Yukardaki şiirde “Ofu” şeklinde geçen kişi Heleteli Ufo’dur, ...

Biz çocukken köydeki “din âlimi” büyüklerimizden dünya ve depremle ilgili sarı öküz efsanesi dinlerdik. Efsaneye göre dünya bir sarı öküzün iki boynuzu arasında duruyormuş. Sarı öküz kuyruğunu sallarsa küçük, kafasını oynatırsa büyük depremler olurmuş. Günümüz çocukları bu hikâyeyi bilmiyor. Onlar çağdaş “bilim adamları” (çağdaş mitologlar) dan HAARP mitolojileri dinliyor. HAARP (High-frequency Active Auroral Research Program-Yüksek Frekanslı Etkin Kutup Işıkları Araştırma ...

Habibulla İzchi Gulca ayaklanması benim de fiziksel olarak bir parçası olduğum ve bu nedenle tutuklandığım bir vakadır. Gulca 5 Şubat ayaklanması, Doğu Türkistan’ın yakın tarihte acılarla dolu bir hadisedir. Bundan 26 yıl önce yaşanan “5 Şubat Gulca katliamı”, Doğu Türkistan’ın yakın tarihinin unutulmaz siyasi olaylarından biridir ve uluslararası alanda 5 Şubat Gulca katliamı olarak bilinmektedir. Bu günü özgürlük ve demokrasi ...

Görevi sona eren BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Michelle Bachelet, sonunda beklenen raporu yayımladı. Raporda “Sincan’da ‘insanlığa karşı suçlar’ olarak kabul edilebilecek ciddi insan hakları ihlalleri meydana geldiğini” açıkladı. Görev süresi sona eren BM İnsan Hakları Komiseri Michelle Bachelet, Doğu Türkistan’daki “yeniden eğitim kamplarında” Uygurlar, Kazaklar, Kırgızlar ve diğer yerli halklara karşı “ciddi insan hakları ihlalleri” gerçekleştirildiğini açıkladı. Raporda bu ...

“Bir varmış bir yokmuş! Bir garip Göçmen Hüseyin Ayan varmış. Şumnu Akdere 1927 doğumlu Hüseyin Ayan Gullamoğlu Hacı Mustafa’nın ve Hanife Kınalı’nın biricik oğulları imiş. Bir abla iki kız kardeşlerinin de değerlisi imiş. Rus işgalindeki Bulgaristan’da hayat çok sıkıntılı imiş. Baba çiftçilikle uğraşırken, elde edilen mahsulleri de satarak geçimlerini sağlar imiş! Çocuklarının eğitimlerine önem vermeyi ihmal etmezler imiş! Abla erkencecik ...

Çin, 1949 yılında Doğu Türkistan’ı işgal ettiğinde Doğu Türkistan’ın nüfusunun %90’dan fazlasını Uygur Türkleri oluşturuyordu. Bugün Doğu Türkistan’da nüfusun yarıdan fazlası Çinlilerden oluşuyor. Bu Çinlilerin bilerek uyguladığı demografik yapıyı (nüfus yapısını) değiştirme politikalarının bir sonucudur. Doğu Türkistan’da nüfus olarak çoğunluğu sağlamadan tam işgali gerçekleştiremeyeceklerini biliyorlar. Rusya, Kırım’dan Türkleri sürgün ettikten sonra orada oluşturduğu Rus nüfus çoğunluğa dayanarak hak iddia edip ...

Üstat Nizamiddin Hüseyin Efendi, 20. yüzyılda Uygur tarihinde köklü geçmişe sahip bir kişidir. O, 1940’lı yıllarda Uygur Halkının Milli Kurtuluş yılları döneminde 16 yaşında Taşkorgan partizanlarına katılmış, çok kez ağır yaralar almış ve Ölmez Tohtimet adını almıştır. Doğu Türkistan Cumhuriyeti Çin’le 11 maddeli antlaşma yaptığı dönemde Milliyetçi Çin tarafından tutuklanarak hapse atılmıştır. 1946 Koalisyon dönemindeki baskıyla serbest bırakılmış ve Urumçi’de ...

Kazakistan’da beklenmedik şekilde, beklenmedik şiddette olayların oluşu neredeyse bütün dünyayı şoka soktu. Çünkü, Sovyetlerden kopan Türk Cumhuriyetleri içerisinde şu ana kadar en istikrarlısı, dışarıya en açık olanı, dünya ile en iyi bütünleşeni, ekonomik olarak en kalkınmışı Kazakistan idi. Öyle ki son otuz yılda kişi başına düşen GSMH’de Türkiye’yi bile geride bırakmıştı Kazakistan. Öyleyse niçin aniden bu şiddette olaylar meydana geldi?Özellikle ...

Yazan: Habibulla İzchi          Uygur Türkçesinden Aktaran: İslam Kurban Çin’in, Doğu Türkistan’daki Takip ve Gözetleme Sistemi Karahanlıların kadim başkenti Kaşgar’daki Karahanlı mirası Kaşgar Heytgah Camiinin önünde bulunan polis kontrol merkezi. Çin hükümeti, Doğu Türkistan’daki Uygurlar için örümcek ağına benzer bir gözetleme sistemi kurmuştur, Uygurların Çinlilerin takibinden hiçbir şekilde kaçamayacakları şekilde bir kontrol yapısı oluşturmuşlardır. Çin’in mevcut toplama kamplarına her aileden en ...

Çin işgali altındaki Doğu Türkistan’ın başkenti Urumçi’de yakın bir zamanda 5 Temmuz 2009’da kanlı bir katliam yaşandı. Esasında bu katliamın başlangıç noktası; 26 Haziran 2009’da Çin’in Guangdong Eyaleti, Shaoguan İlçesindeki bir oyuncak fabrikasında çalışan Uygurların katledilmesidir.  Çin yönetimi tarafından Doğu Türkistan’dan zorla göç ettirilen ve fabrikada ucuz iş gücü olarak çalıştırılan yaklaşık 200 Uygur, Çinli işçiler tarafından saldırıya uğradı. Saldırıya ...