Türk Mitoloji Sözlüğü N

A | B | C | Ç | D | E | F | G | H | I | İ | K | L | M | N | O | Ö | P | R | S | Ş | T | U | Ü | V | Y | Z 

Nama – Altay inancında Nuh Peygamber veya benzer özellikler taşıyan bir kişi.

Nuh’un Gemisi – Tevrat’ın Tekvin (Yaratılış) bölümünde
anlatılan Tanrı’nın insan ve diğer canlı ırklarının devam etmesi
için büyük tufandan önce Nuh’a yapmasını emrettiği efsanevi
bir gemidir.

Nadurgan – Ön Türkler’de ve İslama kadar olan Türkler ile Sümerlerde de aynı adla anılan yeni yıl bayramıdır.

Çille Gecesi – Dünya’nın kuzey yarımküresinde, yılın 365 gününün en uzun gecesidir. 21
Aralık’tan 22’ye geçen gecedir. Nevruza tam üç ay kalmıştır. Bu gecede kar yağması sevince
neden olur. O gece aile üyeleri, akraba, dost, tanıdık samimiyetle bir araya gelir ve yılın en uzun
gecesini meyve ve tatlı ile kutlar. Ceviz helvası, hevic (kök) helvası, baklava ve diğer tatlılar da bu
gecede sofrada olmalıdır.

Nartlar (Нартхэр) – Kuzey Kafkasya halklarının sözlü geleneği içerisinde anlatılan ve büyük
ölçüde derlenmiş olan yiğitlik destanı.

Nesren (Несрэн) veya Nesrenjake – Doğruluğu, adaleti ve dürüstlüğü simgeler. Nart
Kurultayı’nın (Хасэ) Başkanıdır. “Nesren” sözcüğü, Adigece “En önce erişen”, “Uzağı gören” gibi
anlamlar içermektedir. Nartlardan ateşi çalıp insanları ateşsiz ve karanlıkta bırakan, üstelik
tanrılığa da kalkışan Pako’yu kızdırdığından Kaf Dağına, bir anlatıya göre de Elbüz tepesine
zincirlenmiş, tıpkı Prometheus efsânesinde olduğu gibi, başına bir kartal dikilmiştir. Kartal
geceleri Nesren’in göğsünü parçalayıp acı çektirir, ama gündüzleri ak bir güvercin gelip göğsünü
gagası ile sıvazlar ve acısını dindirip, yarasını iyileştirir. Vücûduna silah işlemeyen Peterez, zorlu
bir uğraştan sonra, attığı oklarla kartalı kalbinden vurur. Bunları gören Pako, tabana kuvvet
kaçar. Böylece Nesren kurtulur, Nartlar şölenler düzenleyip şarkılar söylerler, Peterez’i öven
sözlerle bu büyük başarıyı kutlarlar.

Navruz (Nawruz) Bayramı ya da kısaca Navruz (Nävruz, Näwruz) veya Nevruz – Farslar, Kürtler,
Zazalar, Azeriler, AnadoluTürkleri, Afganlar, Arnavutlar, Gürcüler, Türkmenler, Tacikler,
Özbekler, Kırgızlar, Karakalpaklar, Kazaklar tarafından kutlanan geleneksel yeni yıl ya da doğanın
uyanışı ve bahar bayramı.

Nayman Ana – Türk ve Kırgız efsânelerinde adı geçen söylence kişisi. Mankurt destanında
oğlunu kurtarmaya çalışırken ölen kadın. Mankurt hâline dönüşen oğlu tarafından
öldürülmüştür. Ruhu Dönenbey (Dönenbay) adlı bir kuşa dönüşmüştür. Mezarı kutsallık
kazanmıştır. Naymanlar adlı bir Türk-Moğol boyu ile ilişkilidir. Moğolların sekiz boyunun anası
sayılır.

Nazar (veya Göz) – Canlı veya cansız bir varlığın başına kaza veya belâ gelmesine neden
olduğuna inanılan bakış. Nazardan özellikle çocukların, hamilelerin ya da hayvanların
etkilendiğine inanılır.

Neme – Türk ve Altay mitolojisinde Hayâlet, Cin, iyi veya kötü ruh. Soyut varlık. Karaneme adlı
bir türü çok tehlikeli olarak görülür.

A | B | C | Ç | D | E | F | G | H | I | İ | K | L | M | N | O | Ö | P | R | S | Ş | T | U | Ü | V | Y | Z